Interview


Bemanning kustwachthelikopter laat zien wat ze waard zijn

15-10-2026    08:55 uur

Op een trainingsbasis van het Korps Commandotroepen, heeft de bemanning van de kustwachthelikopters laten zien wat ze waard zijn. Tijdens een intensief trainingsprogramma werden hun vaardigheden op de proef gesteld. Het doel: nog beter voorbereid zijn op situaties waarbij elke seconde telt, zowel in de lucht als op het water.

Kustwachthelikopter vliegt boven RHIB.

Reddingsoperaties onder uitdagende omstandigheden

De omstandigheden op zee zijn vaak onvoorspelbaar en uitdagend. Reddingsoperaties onder die omstandigheden vragen lef, doorzettingsvermogen en specialistische vaardigheden. Daarom volgde de bemanning van de kustwachthelikopters een intensieve training bij de vaarschool, een trainingsbasis van het Korps Commandotroepen.

Actie-intelligentie: als elke seconde telt

Bristow levert de kustwachthelikopters inclusief de bemanning, waaronder een SAR-nurse (ambulanceverpleegkundige), winchman (reddingszwemmer) en hoistoperator (lierbedienaar). Elroy van Berkel en Matthias Strijder zijn beiden SAR-nurse en verzorgen de medische trainingen bij Bristow. “Deze training draait niet alleen om het kennen van de juiste medische protocollen, maar ook om het aanscherpen van de ‘actie-intelligentie’ van de crew” geeft Elroy aan. “Actie-intelligentie is het vermogen om de juiste inschatting te maken en je aan te passen onder druk, terwijl de actie al gaande is. Dat is belangrijk in de uitdagende, onvoorspelbare omgeving waarin wij werken.”

Presteren onder druk

“In ons werk krijgen we te maken met verschillende soorten druk. Tijdsdruk, mentale druk en fysieke druk.” vertelt Elroy. “Om daarop te trainen hebben we geprobeerd om de crew uit hun comfortzone te halen. Bijvoorbeeld door ze eerst een flink stuk te laten zwemmen of een sprong van grote hoogte te laten maken, en daarna een patiënt met ernstig letsel te laten behandelen.” Deze oefeningen laten zien dat de bemanning scherp blijft en de juiste beslissingen neemt wanneer een situatie stressvol is of ze net een grote fysieke inspanning hebben geleverd.

De kustwachthelikopter: een mobiel medisch platform

De kustwachthelikopter is een volwaardig medisch platform met een gespecialiseerde bemanning die direct op locatie medische hulp kan verlenen. “Dat is belangrijk, want als zich ergens op zee een medische noodsituatie voordoet, is er niet zomaar een ambulance ter plaatse” geeft Matthias aan. De kustwachthelikopters zijn van het type Leonardo AW189. De cabine biedt ruimte aan twee brancards en beschikt over een vast, volledig uitgerust medisch station gelijkwaardig aan dat van een ambulance. Dankzij deze inrichting kan de SAR-nurse een drenkeling of patiënt direct aan boord monitoren, stabiliseren en behandelen. Pijnbestrijding, zuurstof en andere behandelingen die normaal gesproken in een ambulance plaatsvinden, kunnen aan boord van de kustwachthelikopter worden uitgevoerd.

De ene dag op de ambulance, de andere dag in de helikopter

SAR-nurses zijn speciaal getrainde ambulanceverpleegkundigen. Naast hun werk voor de Kustwacht draaien zij ook diensten op reguliere ambulances. “De ene dag werken we op de ambulance en een andere dag weer in de kustwachthelikopter. Door die afwisseling blijft onze medische kennis optimaal op pijl” deelt een deelnemer aan de training. Voor hun werk aan boord van de kustwachthelikopters zijn de SAR-nurses aanvullend geschoold. “De omstandigheden op zee zijn uniek en vragen om maatwerk. Daarom hebben wij extra protocollen. Bijvoorbeeld om patiënten die onrustig zijn, veilig in de helikopter te kunnen hijsen” legt Elroy uit. “Die protocollen komen aan bod tijdens trainingen als vandaag.”

Tijdens de training oefende de bemanning ook het hoisten (omhoog hijsen) van slachtoffers. Het Korps Commandotroepen ondersteunde hierbij. Op deze foto wordt een commando in de kustwachthelikopter gehesen.

Eén team, één taak

Naast een SAR-nurse zitten er standaard een winchman en hoistoperator aan boord van de helikopters. De winchman is een reddingszwemmer die medisch getraind is en de SAR-nurse kan ondersteunen. De hoistoperator kan medisch assisteren maar is ook verantwoordelijk voor de veiligheid aan boord. Als de SAR-nurse en winchman druk bezig zijn met de patiënt, communiceren zij met het Kustwachtcentrum. “Samenwerking en onderlinge communicatie zijn essentieel, dat bleek ook vandaag weer. Door dit regelmatig te trainen blijven we optimaal op elkaar ingespeeld” benadrukt Matthias.

Missie volbracht

Geheel volgens de traditie van het Korps Commandotroepen werd de training afgesloten met een speedmars terug naar de vaarschool. Een militaire verplaatsingstechniek waarbij je zo snel mogelijk een lange afstand marcheert. De essentie is om zo snel mogelijk te verplaatsen en daarna nog inzetbaar te zijn. “Vandaag heeft de crew laten zien dat ze beschikken over uithoudingsvermogen en uitstekend presteren onder druk. Ze gaan tot het uiterste, ongeacht de omstandigheden. Dat is mooi om te zien” geeft Elroy aan. “Met dank aan het Korps Commandotroepen voor de gastvrijheid. De vaarschool was de ideale plek om onze medische en operationele vaardigheden te trainen.”

De bemanning sloot de training af met een speedmars terug naar de vaarschool.

SAR-helikopters

De kustwachthelikopters noemen we ook SAR-helikopters. SAR staat voor ‘search and rescue’ en verwijst naar het zoeken en redden van mens en dier. Tijdens een SAR-actie opereert onze helikopter in Den Helder onder callsign RSQ06 en onze helikopter in Midden-Zeeland onder RSQ08. Een callsign (in het Nederlands: roepnaam of roepletters) is een unieke combinatie van letters en cijfers waarmee een zender, persoon, voertuig of vaartuig zich kan identificeren tijdens radiocommunicatie.

Meer nieuws

Informatie speciaal voor

Terug naar boven