20 jaar geleden (1995) begon het nieuwe jaar voor het Kustwachtcentrum (toen nog in IJmuiden) aanzienlijk minder rustig.

Het jaar 1995 is nog maar enkele uren oud als om 04.12 uur de Brandaris op Terschelling aan het Kustwachtcentrum IJmuiden meldt dat het MS ‘Nova-1’ op drift is geraakt. Op zee staat een zware noordwester storm. Op oudejaarsdag was het schip ten anker gegaan tussen de TE-5 en TE-7 boeien in verband met problemen met de stuurinrichting. Er wordt contact met het schip opgenomen en de kapitein verklaart dat hij een tweede anker gaat presenteren. Even later meldt het schip dat het een anker heeft verloren en zuidwaarts drijft. De ‘Nova-1’wordt gewaarschuwd dat het een gevaar vormt voor een pijpleiding als het op nieuw gaat ankeren. De kapitein wordt dringend geadviseerd sleepboothulp te aanvaarden van de ‘Smit-Lloyd-32’. De reddingboot ‘Johannes Frederik’ van Ameland wordt gealarmeerd. Rond 07.00 uur wordt ook een helikopter van Marine Vliegkamp De Kooy gewaarschuwd. Voor het vastmaken aan de sleepboot wordt niet veel medewerking van de bemanning van de ‘Nova-1’ gekregen. De ‘Smit-Lloyd-32’ ligt vlak onder de bak, maar de sleeplijn wordt niet aangepakt. Uiteindelijk is rond 08.00 uur de sleepverbinding tot stand gebracht en kan de ‘Nova-1’ haar stuurboordsanker ophalen. Tijdens het ophalen verspeelt ze haar anker. Om 07.45 uur vangt de ‘Smit-Lloyd-32’ aan met slepen. Men wil trachten het schip naar dieper water te brengen en vervolgens naar Delfzijl te brengen. De ‘Nova-1’ is echter al zinkende en men wil dat de reddingboot ‘Johannes Frederik’ stand-by blijft. Deze is echter al lange tijd buitengaats en besloten wordt om de reddingboot ‘Gebroeders Luden’ van Lauwersoog de begeleidingstaak over te laten nemen. Vervolgens gaat het konvooi richting Delfzijl. Met grote moeite weet men de ‘Nova-1’ drijvende te houden. Op de Eems voegt ook de Duitse reddingboot ‘Alfried Krupp’ van Borkum zich bij het konvooi. Om 17.24 uur meldt het MRCC Bremen dat de ´Alfried Krupp´ een medische evacuatie gaat uitvoeren vanaf Borkum en daarna zal terugkeren naar zijn station. Om 21.25 uur is de ´Nova-1´ veilig tussen de pieren van Delfzijl. De ‘Gebroeders Luden’ is dan inmiddels al op de terugweg naar Lauwersoog.

Om 19.31 uur ontvangt het Kustwachtcentrum een oproep van de ‘Gebroeders Luden’ dat een man overboord is geslagen nabij Schiermonnikoog. Onmiddellijk worden helikopters gealarmeerd bij Marine Vliegkamp De Kooy en bij het Duitse Gluecksburg. Even later meldt Gluecksburg dat er door het slechte weer niet gevlogen kan worden. Aan MRCC Bremen wordt verzocht opnieuw de reddingboot ‘Alfried Krupp’ van Borkum in te zetten, hetgeen geschiedt. Wat later varen ook de reddingboten van Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog uit.  Een zoekgebied wordt opgesteld en om 21.27 uur wordt de vermiste aangetroffen door de helikopter, aan boord genomen en naar het ziekenhuis in Leeuwarden gebracht. Hij blijkt onderkoeld te zijn en tijdens de reddingsactie breekt hij zijn pols, maar hij overleeft het avontuur. Het is rond 22.00 uur en alle eenheden worden bedankt en kunnen weer naar huis. Twee spannende acties zijn goed afgelopen.


Reddingboot 'Gebroeders Luden' (KNRM)

Maar dan speelt zich een nieuw drama af. Om 22.21 uur wordt een zwakke noodoproep ontvangen van de ‘Alfried Krupp’, die na de zoekactie naar de opvarende van de ‘Gebroeders Luden’ weer op de terugweg is naar Borkum. Er kan geen contact meer worden verkregen met de reddingboot. MRCC Bremen alarmeert onmiddellijk de helikopter van Borkum en andere reddingboten. Het Kustwachtcentrum in IJmuiden alarmeert ook een helikopter van De Kooy en ook de reddingboten ‘Johannes Frederik’ van Ameland en ‘Jan van Engelenburg’ van Terschelling gaan opnieuw op weg. Om 23.18 uur van de 1ste januari lokaliseert de Duitse helikopter de ‘Alfried Krupp’ ongeveer 5 mijl noord van Schiermonnikoog. Een half uur later geeft de helikopter aan door de slechte weersomstandigheden niets te kunnen uitrichten. Ook de Nederlandse reddingboten hebben het zwaar. Zoals blijkt uit het rapport van de ‘Jan van Engelenburg’:

Bij de Verkenner Westgat zware brekers over. Hadden het in het Westgat zwaar te verduren. De brekers volgden elkaar snel op en kwamen zowel van stuurboord als van bakboord één streek van voren in op een noordelijke koers. Vielen na overkomst van een breker regelmatig enkele meters naar beneden, wat een aanslag was op de sterkte van de ‘Jan van Engelenburg’ en de ruggen van de bemanning. Zo gebeurde het dat de boot dwars van de Verkenner Westgat een zware grondzee kreeg en tientallen meters werd meegenomen zodat we de Verkenner weer recht vooruit hadden. Na de Verkenner te zijn gepasseerd besloten we nog ongeveer 2 mijl door te varen om goed uit de brekers te zijn, alvorens op koers te gaan liggen richting ‘Alfried Krupp’. De zee werd geleidelijk aan hoger doch zeer verraderlijk met een enkele breker.


Reddingboot 'Afried Krupp (DGzRS)

De Duitse helikopter meldt dat de ‘Alfried Krupp’ zwaar beschadigd is, maar dat er nog opvarenden aan boord zijn. Om 02.06 uur zijn de ‘Jan van Engelenburg’ en de Duitse reddingboot ‘Otto Schülke’ ter plaatse. Een opstapper van de ‘Jan van Engelenburg’ weet over te stappen en verneemt dan dat zich een drama heeft afgespeeld.

De ‘Alfried Krupp’ was getroffen door enkele zware brekers, waarna de boot geheel was omgegaan en ernstige schade had opgelopen. De motoren waren uitgevallen en konden niet meer worden gestart. Stuurhuisramen waren ingeslagen en de communicatie-apparatuur uitgevallen. Tijdens het omgaan was de machinist overboord geslagen en in de nacht verdwenen. Een andere opvarende had zijn been gebroken. Met een portofoon was een noodoproep uitgezonden, maar daarna weigerde ook dat apparaat dienst. Ruim een half uur nadat de boot was gekapseisd, arriveerde de Duitse helikopter die verschillende pogingen ondernam om een sling te laten zakken. In de dwarszeese positie rolde de reddingboot enorm en ging enkele malen plat. Toen de pogingen vruchteloos bleken, besloot de bemanning beschutting te zoeken in het stuurhuis. Op dat moment verdween een tweede opvarende, de schipper, overboord. De ‘Jan van Engelenburg’ haalt de twee overige opvarenden van boord en brengt deze naar Borkum. De ‘Otto Schülke’ weet vast te maken en brengt de ‘Alfried Krupp’ naar Eemshaven. Dagenlang wordt door vele eenheden gezocht naar de twee vermiste opvarenden, maar die worden helaas niet gevonden. Pas weken later spoelt het stoffelijk overschot van de schipper aan op het Duitse Waddeneiland Juist. Het lichaam van de machinist wordt pas acht maanden later nabij Borkum gevonden. Vier dagen lang waren het Kustwachtcentrum, zeeverkeersposten en reddingseenheden in touw. Het was een compleet gekkenhuis op de Noordzee. Behalve de bovengenoemde acties moest men in die periode ook nog in touw komen voor het Noorse vrachtschip ‘Linito’ dat kapseisde nabij Vlieland. De vijf opvarenden werden uit de vlotten gehaald door de Zweedse tanker ‘Ekfors’. Op 60 mijl ten noordwesten van Vlieland maakte het Britse vrachtschip ‘Northbank’ slagzij door schuivende lading. Urenlang vochten de opvarenden voor het behoud van hun schip, hetgeen uiteindelijk lukte.

 

In Delfzijl is de kapitein van de ‘Nova-1’ gehoord door de Waterpolitie. In het Nieuwsblad ‘Transport’ van 5 januari 1995 werd daarover het volgende gepubliceerd:

 

DRIEBERGEN - De kapitein van de Turkse vrachtvaarder 'Nova 1' zal niet worden vervolgd voor zijn halsstarrige weigering sleepboothulp te aanvaarden toen zijn schip afgelopen weekeinde in ernstige problemen raakte. Dat concludeert het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) in Driebergen na verhoor van de kapitein en de gezagvoerder van de te hulp gekomen sleepboot. Wel maakt de waterpolitie een proces-verbaal van bevindingen op.

 

De kapitein wekte zaterdag en zondag grote irritatie bij het Kustwachtcentrum in IJmuiden door halsstarrig assistentie af te wijzen. Volgens de waterpolitie zag hij aanvankelijk geen gevaar omdat de 'Nova 1' voor anker lag. Pas toen het schip dreigde te stranden, accepteerde de kapitein hulp. Hoewel de sleepactie daarmee laat op gang kwam, is dat 'strafrechtelijk gezien correct gegaan', aldus het politie-onderzoek.

Het op St. Vincent geregistreerde schip met twaalf opvarenden raakte in ernstige problemen, toen tijdens zware storm de stuurinrichting defect raakte. Het schip was met een lading aluminium onderweg van Rusland naar Italie toen het uit de vaarroute boven de Waddeneilanden in de richting van Ameland werd geblazen. Het dreef urenlang stuurloos rond in windkracht negen, terwijl twee reddingboten en twee marinehelikopters paraat waren om de bemanning van boord te halen. De kapitein wilde ook daarvan echter niets weten.

Pas toen het 75 meter lange vrachtschip het strand van Ameland zondagochtend met een krabbend anker tot op twee kilometer was genaderd, mocht de Smit Lloyd 32 onder barre omstandigheden een sleeplijn overbrengen. Tijdens de begeleiding van het sleeptransport naar de Eemshaven sloeg een opvarende van de reddingsboot 'Gebroeders Luden' uit Lauwersoog overboord. Hij werd na 2,5 uur op het nippertje gered. Na deelname aan de zoekactie naar hem kapseisde de Duitse reddingsboot 'Alfred Krupp' in de Eemsmonding. Twee Duitse opvarenden worden sindsdien vermist.

 

Deel deze pagina